0
Giỏ hàng
vi en

SỰ THẬT VỀ VIỆC BKAV CHẾ TẠO NHÀ THÔNG MINH SMARTHOME

Khi Tập đoàn công nghệ Bkav công bố sản phẩm nhà thông minh SmartHome - một mặt trận mới của các đại gia công nghệ trên thế giới - đã có nhiều nghi ngờ có thật đây là sản phẩm Bkav chế tạo hay chỉ là hàng Trung Quốc mang về dán nhãn?

Nghi ngờ này là điều dễ hiểu bởi người tiêu dùng Việt đã quá quen với các sản phẩm "thương hiệu Việt" nhưng thực chất là nhập hàng Trung Quốc rồi đặt tên, dán nhãn mác của mình. "Không sản xuất nổi cái ốc vít" trở thành câu trích dẫn phổ biến trên báo chí và câu nói cửa miệng khi người ta nói đến ngành công nghiệp chế tạo trong nước.

Với nỗi ám ảnh "không sản xuất nổi ốc vít" ấy, tôi rất muốn tìm hiểu quá trình chế tạo nhà thông minh SmartHome để trả lời câu hỏi "Bkav đã sản xuất được gì?". Do đó, tôi khá bất ngờ với câu trả lời: hầu hết linh kiện là nhập khẩu. Ngay cả ốc vít, ông Vũ Thanh Thắng, Phó Chủ tịch Bkav phụ trách mảng phần cứng và SmartHome cho biết cũng là hàng nhập khẩu.

Vậy Bkav sản xuất gì ở SmartHome?

"SmartHome được sản xuất theo mô hình OEM (nhà sản xuất thiết bị gốc) như các hãng công nghệ Apple, Microsoft, Google, Sony… Bạn cứ tìm hiểu kỹ mô hình sản xuất này thì sẽ hiểu. Sau đó chúng tôi sẵn sàng mời bạn tới tham quan nhà máy SmartHome", ông Vũ Thanh Thắng trao đổi vắn tắt khi tôi gọi điện hẹn phỏng vấn.

SỰ THẬT VỀ VIỆC BKAV CHẾ TẠO NHÀ THÔNG MINH SMARTHOME

Gợi ý này làm tôi nhớ đến các bài mổ xẻ smartphone mà VnReview đã thực hiện. Khi mổ bung máy, bên trong từ chi tiết đắt nhất như màn hình, chip, cảm biến ảnh... cho đến lắp ráp, hoàn thiện sản phẩm đều đến từ rất nhiều nhà cung cấp, gia công. Rõ ràng, các hãng như Apple không sản xuất một chi tiết nào, thậm chí không có cả nhà máy nhưng có ai nghi ngờ đó không phải là sản phẩm của Apple không? Chắc chắn là không? Câu hỏi tại sao Apple không sản xuất linh kiện cũng dễ dàng trả lời: Trước Apple từng tự sản xuất phần cứng như bo mạch điện tử, sau đến những năm 2000, Apple dẫn đầu làn sóng gia công, chuyển toàn bộ việc sản xuất cho các hãng gia công ở châu Á – hình thức sản xuất thiết bị gốc (OEM) để "trốn" khoản chi phí gia công đắt đỏ tại Mỹ, trong khi giá trị linh kiện chiếm phần nhỏ trong giá thành sản phẩm.

Các tài liệu phân tích thị trường khẳng định lợi nhuận từ các linh kiện, bộ linh kiện như ốc vít, bu-lông là cực kỳ thấp. Một con ốc vít loại tốt nhất - như ốc vít sử dụng cho iPhone - không dễ sản xuất nhưng giá chỉ tầm 3.500 đồng. Các bộ linh kiện đặc biệt khác, như màn hình, cụm máy ảnh, bộ xử lý, bộ nhớ, chip điều khiển... tuy giá trị lớn hơn nhưng cũng đã có các hãng phụ trợ chuyên làm việc này.

Điều đáng nói là mặc dù linh kiện khó sản xuất, đắt có, rẻ có, nhưng tổng giá trị hàng trăm linh kiện trong một sản phẩm chỉ chưa đến 30% giá bán. Như chiếc iPhone 6, giá thành linh kiện được tính toán tầm 199 USD (hơn 4 triệu đồng), trong khi ở Việt Nam vào thời điểm những ngày đầu bán ra thị trường đến gần 30 triệu đồng, còn bình thường tầm khoảng 17 triệu đồng. Rõ ràng, phần lớn giá trị gia tăng còn lại thuộc về Apple - hãng đã đầu tư chất xám thiết kế tạo ra sản phẩm, tiến hành các hoạt động marketing, dịch vụ khách hàng.

Cho nên, đến đây thì tôi hiểu rằng câu hỏi Bkav sản xuất linh kiện gì trong SmartHome là không cần thiết. Thay vào đó là Bkav có thực sự thiết kế và chế tạo ra SmartHome? Và nếu Bkav đúng là công ty OEM trong lĩnh vực nhà thông minh thì tôi có thể khẳng định đây là một trong số không nhiều OEM tại Việt Nam - vốn đang còn loay hoay với các bài toán phát triển ngành công nghiệp phụ trợ, gia công.

Trung tâm thiết kế - "Đầu não" SmartHome

Tôi đã đến thăm trung tâm thiết kế SmartHome đặt tại trụ sở Bkav, với gần 100 kỹ sư thiết kế mạch điện tử, thiết kế cơ khí, kiểu dáng và thiết kế đồ họa. Hầu hết là nam giới và còn trẻ, nhưng có người đã tham gia thiết kế SmartHome được gần chục năm.

Ông Vũ Thanh Thắng cho biết, Bkav đã nghiên cứu phát triển sản phẩm nhà thông minh từ cách đây khoảng 10 năm, "Khi đó còn chưa có iPad, mới chỉ có cái máy tính bảng to tướng chạy Windows".

Trong thiết kế sản phẩm, linh hồn là thiết kế tạo dáng công nghiệp. Ở giai đoạn này, các kỹ sư thiết kế chuyên nghiệp tạo ra và phát triển các hình mẫu khái niệm (concept). Đây là sự kết hợp giữa mỹ thuật ứng dụng và khoa học ứng dụng nhằm tối ưu tính năng, giá trị và hình thức của sản phẩm.

Từ ý tưởng ban đầu, nhóm thiết kế phác thảo bằng tay, tiếp đến đưa lên đồ họa 3D trên máy tính để chọn phương án tốt nhất. Ông Thắng cho biết, thời kỳ đầu của Bkav SmartHome cách đây 10 năm, phương án này sẽ được chuyển hóa thành mô hình đất sét, rồi qua nhiều lần chỉnh sửa thủ công trước khi được phê duyệt đưa vào sản xuất. Hiện tại, mẫu thiết kế 3D được đưa thẳng vào CNC phay mô hình mẫu để duyệt kiểu dáng, sau đó chỉnh sửa đến khi được chấp nhận.

SỰ THẬT VỀ VIỆC BKAV CHẾ TẠO NHÀ THÔNG MINH SMARTHOME

Thiết kế tạo dáng công nghiệp của bộ phát sóng trung tâm BZ.

 

SỰ THẬT VỀ VIỆC BKAV CHẾ TẠO NHÀ THÔNG MINH SMARTHOME

Sản phẩm thực tế. Yêu cầu thiết kế SmartHome rất khó: kiểu dáng hiện đại, đơn giản, dễ sử dụng nhưng phải thể hiện sự tinh tế, cao cấp của sản phẩm.

Pha tiếp theo là thiết kế cơ khí. Thiết kế cơ khí chịu trách nhiệm lên kết cấu, giải pháp cơ khí bền vững, có thể sản xuất được, lắp đặt, bảo hành thuận tiện. Kỹ sư thiết kế cơ khí cũng tham gia vào quá trình thiết kế tạo dáng để đảm bảo thiết kế từ ý tưởng trừu tượng thành sản phẩm cụ thể, rõ ràng, chính xác về hình dáng, kích thước, thuộc tính… và có thể gia công đạt được độ tinh xảo theo yêu cầu.

SỰ THẬT VỀ VIỆC BKAV CHẾ TẠO NHÀ THÔNG MINH SMARTHOME

Thiết kế bóc tách chi tiết cơ khí với đầy đủ các kích thước, dung sai, các yêu cầu kỹ thuật, quy trình xử lý… của phần lõi bên trong bảng điều khiển vào - ACS-in.

SỰ THẬT VỀ VIỆC BKAV CHẾ TẠO NHÀ THÔNG MINH SMARTHOME